Monumenten

De laatste jaren, door toevallige omstandigheden, heb ik een interesse gekregen voor oorlogsgedenkstenen.

Het begon met een geschenk van een buurvrouw. Op haar zolder vond ze een oude kaart van Kongo Vrijstaat uit de 19de eeuw. Mijn curiositeit deed me zoeken naar de oorsprong en de geschiedenis omtrent deze kaart. Dit leidde na heel wat speurwerk tot een artikel Schatten op zolder dat verscheen in mei 2010 in "De Ghendtsche Tydinghen", (GT) een heemkundig tijdschrift.

Tijdens de opzoekingen naar de grootoom van mijn buurvrouw, Leon Loys, vond ik een gedenksteen in het Zuidpark in Gent voor Gentenaars overleden in Kongo vr 1908. Velen lopen daar voorbij en niemand weet eigenlijk wie deze mensen zijn. Velen kennen de gebroeders Van De Velde, omdat een straat in het centrum van de stad naar hen genoemd is en ook omdat ze een standbeeld in het Citadelpark hebben met bovenop "Het Muurken". Dus zocht ik elke naam op in de archieven van Beveren, van Buitenlandse Zaken, van de Universiteit en in de literatuur. Het leverde een artikel Monument voor de Gentenaars op. Ik zet het hier ter beschikking. Tijdens monumentendag in 2012 had ik wat meer geluk, maar was ik te laat om nog een deelname af te dingen. Misschien wordt het gepubliceerd op een later tijdstip.

Tijdens mijn zoektocht naar familie van Leon Loys vond ik ook sporen van zijn broer, Pierre. Deze sneuvelde op 28 september 1918 tijdens het laatste offensief. Toeval wil dat ik ook een familielid heb, Gabriel Van Cleven, die diezelfde dag stierf. En zo beetje bij beetje begon een interesse voor de gedenkstenen verspreid over Gent. Ik koppelde daaraan een fietstocht rond de Kuip van Gent, nam de monumenten als bakens, en vertelde de belevenissen van de Gentenaars gedurende de eerste wereldoorlog. Fietstocht Gent tijdens 14-18

Het verlengde van mijn straat is de Prosper Claeysstraat. Sinds jaar en dag intrigeert mij deze straat door zijn unieke bouwstijl en vooral door de gedenkstenen die naast elke deur in de voorgevel een naam aangeven. Mijn goede vriend Mark Rummens, nochtans een kenner van de architectuur rond het station, wist mij ook niets te zeggen hierover. Daarentegen had hij wel een opmerking over een foto dat veelal verkeerdelijk gebruikt wordt. Het betreft het bezoek van Koningin Elisabeth aan deze straat. Meestal wordt de opening van de wereldtentoonstelling 1913 gekoppeld aan deze foto maar volgens hem kon het niet want op de foto was zijn ouderlijk huis te zien en dat is pas in 1916 gebouwd. Genoeg om op onderzoek te gaan. Het leverde een artikel in mei 2013 in "De Ghendtsche Tydinghen", nl Het bezoek van Koningin Elisabeth aan Gent.

De namen op de gedenkstenen werden n voor n onderzocht en leverden ook een artikel nl Wie bekostigde het Slaphangerstraatje?. Het verscheen ook in mei 2013 in "De Ghendtsche Tydinghen". Tijdens dit onderzoek kwam ik ook in de Ham 24 de naam van J.J. Dierman tegen bovenaan de toegang van een textielfabriek. Een glazen bovenstuk van een deur met daarin gezandstraald zijn naam, een draak en enkele werktuigen voor textiel. Enkele weken later tot mijn grote verwondering was de Art Deco deur vervangen door een ordinaire metalen deur ! Bij navraag aan de directie van Milliken (zo heet die fabriek nu) bleek dat het bovenstuk al een paar dagen naast de wegwerpcontainer stond en dat ik het mocht ophalen zonder problemen. Spring in de wagen, vlug naar daar en gelukkig was het glas nog intact ! Om het te bewaren heb ik het aan het Liberaal archief geschonken op het Kramersplein.

 

PS de artikels verschenen in GT zijn door hun medewerker Luc De Vriese bewerkt tot een mooiere tekst. Mijn dank hiervoor